8. MART - MEĐUNARODNI DAN ŽENA

datum 08.03.2024 12:45 Autor: Urednik

Istorija 8. marta, kao dana koji je posvećen ženama, datira još od 8. marta 1857. godine i trenutka kada su u Njujorku radnice zaposlene u industriji tekstila javno demonstrirale zbog niskih plata i neljudskih uslova rada. Iako je ove demonstracije rasterala policija, uporne kao što samo pripadnice ženskog pola mogu biti, ove iste radnice su 2 meseca kasnije osnovale Sindikat žena.

Žene su svoju borbu nastavile i narednih godina tražeći demokratsko pravo glasa, kraće radno vreme (jer tada se radilo i po 10-12 sati dnevno) i veće plate, a ideja da se zvanično uspostavi Dan žena javila se prvo u Sjedinjenim Američkim Državama 1909. godine, a zatim 1910. godine u Kopenhagenu gde je održana prva Međunarodna konferencija žena u organizaciji Socijalističke Internacionale. Luiz Cic, nemačka aktivistkinja za ženska prava i ravnopravnost, predložila je uspostavljanje Međunarodnog dana žena, a sprovođenje udeje u delo na sebe je preuzela čuvena feministkinja i borac za ljudska prava Klara Cetkin (na slici). Već sledeće 1911. godine, proslavljen je prvi Međunarodni dan žena, sa jasno definisanom strategijom kontinuirane borbe za ljudska prava žena i ravnopravnost u svim sferama života.

Клара Цеткин

Sledećih godina ženski protesti i demonstracije nastavili su se širom Evrope, a pripadnice ženskog pola borile su se za pasivno i aktivno biračko pravo, odnosno tražile su pravo da glasaju na izborima i pravo da budu birane, odnosno da obavljaju javnu funkciju.

Poster povodom obeležavanja 8. marta 1914, zabranjen u Nemačkom rajhu

Naravno, najpoznatiji događaj za koji se vezuje 8. mart je boljševička revolucija u carskoj Rusiji 1917. godine. Takođe je otpočela kao štrajk žena zaposlenih u tekstilnoj industriji, a kulminirala je sveopštom pobunom protiv apsolutizma i završila abdikacijom cara Nikolaja II, slomom Ruske imperije, i uspostavljanjem socijalističke strukture društva na čelu sa Lenjinom, odnosno stvaranjem budućeg Sovjetskog Saveza. Sedam dana nakon što se car Nikolaj odrekao prestola, žene u Rusiji dobile su pravo glasa. U Nemačkoj, žene su pravo glasa stekle 1918. godine, a u Švajcarskoj tek 1972. godine! Lihtenštajn je poslednja evropska zemlja koja je ženama dala pravo glasa - 1984. godine!

U Jugoslaviji, žene su stekle pravo učešća na izborima u avgustu 1945. godine, a Ustavom Federativne Narodne Republike Jugoslavije iz januara 1946. godine žene su formalno-pravno izjednačene sa muškarcima u svim oblastima državnog, privrednog i društveno-političkog života. Naravno, svima nam je dobro poznato da u sociološkom kontekstu, ovo navodno izjednačenje, nikad nije zaista zaživelo, i da se i u 2024. godini različito gleda na muškarce i žene. Isti rad koji obavljaju žene i muškarci manje se plaća ženama, žene su izložene diskriminaciji na poslu i poteškoćama u razvoju karijere zbog trudnoće, rađanja i posvećivanja porodici, i slično. Naročito je pogubno ustaljeno mišljenje da su neka ponašanja društveno prihvatljiva za muškarce, ali ne i za žene.

Ipak, žene su u dosadašnjoj borbi za poboljšanje svog položaja pokazale zadivljujuću hrabrost i istrajnost, a sve vreme u toj borbi i dalje su ostale glavni stub i oslonac društva. Investiranje u žene i ekonomsko osnaživanje žena predstavlja najsigurniji način da se ubrza razvoj celokupnog društva, i kreira ono društvo koje će cvetati i pružati obilje mogućnosti svim svojim članovima. Muškarci, skloni ratničkom i osvajačkom ponašanju, mnogo puta kroz istoriju rušili su i uništavali sve pred sobom, a žene su bile te koje su uvek iznova gradile porušeno, stvarale domove, rađale i odgajale nove generacije, a svojom toplinom i nežnošću ulepšavale celi svet.

Drage dame, neka vam je svima srećan Dan žena, i neka vam svaki dan bude dan ispunjen pažnjom i ljubavlju jer je svaka žena zaslužuje. Birajte one koji biraju vas, koji vas vole i poštuju!

Srećan 8. mart!

Srećan Dan žena

Tagovi:

Komentari

Ostavite komentar





Verifikacioni kod

Pretraga

Tagovi

Moja reč

Design by draganmarkovic.net